Đông Hà, thủ phủ của tỉnh Quảng Trị, không chỉ nổi tiếng với những địa danh lịch sử hào hùng mà còn thu hút du khách bởi nền ẩm thực phong phú và đa dạng. Nơi đây sở hữu vô số món ăn đặc sản mang đậm hương vị miền Trung, níu chân thực khách bởi sự độc đáo và tinh tế trong cách chế biến và hương vị khó cưỡng. Bài viết này sẽ đưa bạn đến với hành trình khám phá kho tàng ẩm thực Đông Hà, nơi lưu giữ những tinh hoa ẩm thực độc đáo và khó quên. Hãy cùng chúng tôi thưởng thức hương vị của những món ăn đặc sản, cảm nhận sự hòa quyện tinh tế giữa nguyên liệu tươi ngon và kỹ thuật chế biến điêu luyện, để rồi say đắm trước nét đẹp văn hóa ẩm thực độc đáo của mảnh đất Quảng Trị anh hùng.
Cháo Vạc Giường
Cháo vạc giường được làm từ bột gạo tẻ, cá lóc, rau thơm, gia vị. Bột gạo được xay nhuyễn, sau đó nhào bột cho thật kỹ, càng “vật” bột lâu, bột càng chín sẽ có được món cháo dai hơn, ngon hơn. Sau khi bột “chín” được cán mỏng rồi thái thành từng sợi nhỏ như những thanh tre của vạc giường, có lẽ vì thế nên mọi người gọi là cháo vạc giường.
Sợi bột được nấu với nước dùng có vị ngọt thanh của xương heo, vị đậm đà của cá lóc, vị cay nồng của ớt, vị thơm của hành lá, mùi thơm của rau mùi, thêm chút đậu phộng rang giã nhỏ và nước mắm ngon. Tất cả cùng tạo nên một món ăn hài hòa về hương vị và màu sắc.
Cháo vạc giường là món ăn dân dã nhưng mang đậm hương vị miền Trung. Món ăn này là sự kết hợp hài hòa giữa các nguyên liệu đơn giản, tạo nên một món ăn ngon, bổ dưỡng và hấp dẫn. Do đó, món đặc sản Quảng Trị này được nhiều người yêu thích, không chỉ những người dân Quảng Trị mà còn cả những du khách lần đầu đặt chân đến nơi đây.
Vì là một món ăn dân dã nên thực khách sẽ dễ dàng tìm và thưởng thức món cháo đặc biệt này ở bất cứ đâu khi đến với Quảng Trị. Giá cũng rất bình dân, chỉ khoảng 20.000 VND/1 tô.
Mít Thấu
Mít thấu là một món đặc sản dân dã của vùng đất Quảng Trị. Món ăn này được làm từ mít non, thịt heo, da heo, miến, đậu phộng, rau sống,… Mít non được luộc chín, xào với thịt heo, da heo, miến,… Gắp một miếng mít thấu vào miệng, bạn sẽ thấy có vị ngọt của mít non, vị béo của thịt heo, da heo, vị bùi của đậu phộng, vị thanh mát của rau sống. Để được thưởng thức món ăn đặc biệt này, bạn có thể đến chợ Đông Hà hoặc quán bán mít trộn nằm trên đường Lê Quý Đôn, TP. Đông Hà, Quảng Trị (cạnh café Sao Xanh).
Nem, chả chợ Sãi
“Nem chợ Sãi, vải La Vang”. Theo người dân nơi đây, nem chả chợ Sãi là “chuẩn” gu ăn uống, đặc sản Quảng Trị. Đây là món ăn quen thuộc với người địa phương, vào những dịp lễ Tết thì thường sẽ hết hàng từ rất sớm, khoảng 1 đến 2 tuần trước Tết là sẽ hết hàng.
Nem chợ Sãi khiến người ăn “dễ nghiện”, dù cùng làm từ thịt heo nạc, ít da heo, gia vị được gói chặt trong lá chuối để lên men tự nhiên. Nhưng khác với vị ngọt của nem Lai Vung Đồng Tháp, cũng không phải vị chua nồng của nem Thanh Hóa, nem chợ Sãi theo cách nói của người dân nơi đây là “ấm dậm”.
Bún hến
Ai đã từng đến với du lịch Quảng trị một lần và đã thưởng thức qua món bún hến chắc hẳn sẽ không bao giờ quên được hương vị ngọt ngào, đậm đà của món ăn dân dã này. Giống như các món ăn khác bún hến không phải là món chính gốc ở Đông Hà nhưng nó lại được phục vụ nhiều tại nơi đây cùng với các món đặc sản Đông Hà.
Tên gọi là bún hến nhưng nguyên liệu chính là lại con “chắt chắt”, một loại sinh vật giàu chất đạm sông ở vùng nước lợ. Chắt chắt sau khi ngâm nước vo gạo và ớt qua đêm, đem luộc bằng nước sôi 15 phút sau đó lọc lấy ruột. Tiếp đến là xào chắt chắt với gia vị cho thêm phần đậm đà, nước dùng cho thêm một chút tiêu, gừng để tạo hương vị thơm mát. Bún hến là món ăn dân dã mang hương vị riêng của một miền quê, khiến cho ai đã từng thưởng thức sẽ nhớ mãi không quên.
Thịt Trâu Lá Trơng
Thịt trâu lá trơng được làm từ thịt trâu non, lá trơng và một số gia vị. Thịt trâu được làm sạch, thái lát mỏng, ướp với gia vị và lá trơng. Lá trơng là loại lá đặc sản Quảng Trị, chỉ mọc hoang trên mảnh đất này. Lá trơng dùng trong món ăn là lá non, có vị cay nồng và mùi thơm rất đặc trưng. Món thịt trâu lá trơng thường có 2 cách chế biến là nướng và xào. Thịt trâu lá trơng nướng có vị ngọt, mềm, ăn kèm với lá trơng sống nên có vị nguyên sơ thơm phức. Còn mòn thịt trâu lá trơng xào sẽ có vị thịt trâu và lá trơn hòa quyện đậm đà, có mùi thơm cay đặc trưng.
Bánh canh cá lóc
Với nhiều du khách xếp sau món ăn đặc sản thịt trâu lá trơng có lẻ là món bánh canh cá lóc. Bánh canh cá lóc được du khách biết đến nhiều nhất có lẽ ở vùng Hải Lăng, tuy nhiên ở thành phố Đông Hà nó cũng được xem là một món đặc sản Đông Hà chính gốc.
Sợi bánh canh nơi đây được người dân dùng bột gạo và bột gạo lứt nhào thành khối, cán mịn và cắt mỏng. Thịt cá lóc đồng được làm sạch đem đi hấp cho vừa chín sau đó để nguội và lóc thịt, sau đó được rim lên vàng ươm trông rất bắt mắt. Bánh canh cá lóc ngon nhất khi ăn nóng, vừa múc ra tô rắc thêm chút bột tiêu, chút hành tăm, chút ớt bột cay để to bánh canh đậm đà hơn. Chắc chắn du khách sẽ xao xuyến, khó quên cái vị đậm đà của nước dùng, cay nồng của ớt mỗi khi nhắc đến Quảng Trị yêu thương.
Bánh bột lọc
Bánh bột lọc có màu cam tươi của tôm, được nhân trong lớp lột màu trắng ngà, mềm mềm, dai dai. Bột gói ngoài được làm từ củ sắn mài. Bánh được gói cẩn thận, nhỏ vừa ăn. Theo lời của những người làng nghề chia sẻ “Bánh nhỏ để khi dọn mâm người ăn bao giờ cũng có cảm giác ít, sẽ ăn hết nên không bị ngán từ cái nhìn đầu tiên. Tức là món ăn không áp đảo, chế ngự con người”.
Bánh bột lọc nhỏ, trong suốt thấy được con tôm và lát thịt ăn với trái ớt xanh, cay vô kể nhưng lại khiến người ta thương nhớ khôn nguôi. Lột bánh xong chấm thẳng vô chén nước mắm pha kẹo kẹo cho vào miệng. Bánh ăn cay cay nữa, dai dai, giòn của tôm ngon, ăn hoài ko ngán vì bột lọc ko có béo như bột bánh bèo, bánh nậm hay bánh đúc.
Bánh lọc Mỹ Chánh, Quảng Trị mang một hương vị rất riêng nhờ được làm từ củ sắn mài nên ít mùi chua và nồng. Nhân bánh được làm từ nhiều nguyên liệu khác nhau như thịt lợn, thịt gà, tôm, đậu xanh nhưng ngon miệng hơn cả vẫn là tôm tươi cùng thịt lợn thái nhỏ ướp gia vị, xào chín tới. Bánh ngon, đẹp mắt phụ thuộc nhiều vào đôi tay khéo léo, cảm nhận của người làm.
Bánh Khoái
Bánh khoái – một trong những đặc sản Quảng Trị, cách thực hiện nhìn qua khá giống với bánh xèo Nam bộ, nhưng thật ra lại khác nhau hoàn toàn. Bánh khoái có hình tròn của khuôn đổ bánh, ở trên nhân ít rau giá, tôm, thịt. Bánh thường ăn kèm với rau sống, nước chấm.
Nhưng đỉnh cao nhất của món bánh khoái không tập trung ở bánh mà là ở nước chấm. Nếu bánh xèo, bánh gối có nước chấm chính là nước mắm pha khá đơn giản thì bánh Khoái Quảng Trị lại có nước chấm cầu kỳ, ấn tượng.
Để làm được món nước chấm bánh Khoái đúng chuẩn đòi hỏi không ít công phu. Từ khâu xào ớt trên chảo dầu, rồi tiếp đến là các nguyên liệu từ gan lợn, thịt lợn rồi đến tương, nước mắm, đường, nếp và sau đó đun thành hỗn hợp sền sệt. Sau khi tắt bếp thì cho lạc rang, mè vào trộn đều. Một chén nước chấm bốc khói, màu nâu, béo béo và mặn, thơm.
Rau Liệt Gio An (Rau Xà Lách Xong)
Gọi là “Rau Liệt Gio An” là do rau được trồng tại xã Gio An, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Đến Gio An nhớ phải thử món rau này nhé. Loại rau này rất “quý” do được sinh trưởng và nuôi dưỡng từ nguồn nước giếng cổ hàng ngàn năm tuổi. Với loại rau này, người Gio An đã nghĩ ra rất nhiều cách chế biến ngon như: nấu canh với tôm tươi, luộc chấm nước mắm hay làm món trộn với thịt bò.
Thường thì món rau xà lách xoong trộn với thịt bò được ưa thích hơn. Thịt bò tẩm ướp đậm đà đem xào với hành phi tới lửa làm dậy mùi hương quyến rũ. Nước trộn chua thanh ngọt dịu. Trứng luộc chín tới đem thái khoanh. Khi ăn bạn chỉ cần xếp rau ra đĩa, thêm chút thịt bò, rải vài lát trứng rồi tưới nước trộn lên vậy là bạn đã có thể thưởng thức món ngon bổ dưỡng, lạ miệng này rồi.
Bánh Đúc Rau Câu
Bánh đúc rau câu, một món ăn ngon, đem lại giá trị dinh dưỡng cao mà giá thành lại rất “hạt rẻ”. Món này được biết đến đầu tiên tại thị trấn Cửa Tùng, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị. Nguyên liệu chính của món chính là rau câu. Rau câu có màu sắc, chất dinh dưỡng và hương vị tựa như rong biển nên rất dễ ăn mà lại tốt cho sức khỏe. Bạn nhớ tẩm bổ cho mình vài chén bánh đúc rau câu sau một ngày dạo ngắm thắng cảnh nơi đây để tiếp sức cho những ngày vui chơi sau nhé
Đến với Đông Hà, du khách không chỉ được thưởng thức những món ăn ngon mà còn có cơ hội tìm hiểu về văn hóa và con người nơi đây. Ẩm thực Đông Hà chính là một phần không thể thiếu trong bức tranh văn hóa của mảnh đất Quảng Trị anh hùng. Ngoài những món ăn được đề cập trong bài viết, Đông Hà còn có rất nhiều món ngon khác đang chờ bạn khám phá. Hãy đến và trải nghiệm để cảm nhận trọn vẹn hương vị của ẩm thực nơi đây!