Nằm ở vị trí trung tâm tỉnh Quảng Trị, thành phố Đông Hà không chỉ nổi tiếng với cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, di tích lịch sử hào hùng mà còn thu hút du khách bởi những lễ hội độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa địa phương. Mỗi lễ hội là một bức tranh sinh động về đời sống tinh thần, tín ngưỡng và truyền thống của người dân nơi đây, góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng biệt cho mảnh đất anh hùng Quảng Trị. Bài viết này sẽ đưa du khách đến với những lễ hội tiêu biểu diễn ra tại Đông Hà, để khám phá kho tàng văn hóa phong phú và trải nghiệm không khí náo nhiệt, sôi động của vùng đất “Cờ đỏ sao vàng”.
Lễ hội Thống nhất non sông – Quảng Trị
Lễ hội Thống nhất non sông gắn với khu di tích lịch sử Đôi bờ Hiền Lương, nơi chứng kiến nổi đau chia cắt đất nước hai mươi năm, nơi biểu hiện cao nhất khát vọng thống nhất và đoàn tụ của dân tộc Việt Nam.
Lễ hội Thống nhất non sông gắn với hoạt động kỷ niệm ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam – thống nhất tổ quốc. Đây còn là ngày hội tôn vinh chiến thắng của đồng bào, đồng chí hai bên dòng sông Hiền Lương và chiến công của nhân dân cả nước trong cuộc chiến đấu giải phóng miền Nam – thống nhất đất nước. Lễ hội cũng là dịp để khẳng định khát vọng và ý chí đoàn tụ dân tộc như lời Bác Hồ đã nói: ”Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một”.
Phần lễ: Gồm Lễ thượng cờ trên kỳ đài bờ Bắc và khai mạc ngày hội.
Phần hội: Gồm các hoạt động cắm trại, giao lưu văn hoá, văn nghệ, thể thao của nhân dân trong tỉnh. Lễ hội được tổ chức định kỳ 5 năm một lần vào dịp kỷ niệm năm chẵn và tròn ngày giải phóng miền Nam, thống nhất tổ quốc (30/04/1975)
Lễ hội thả hoa đăng trên sông Thạch Hãn
Dòng sông Thạch Hãn hoa đỏ cách đây 37 năm từng là nơi diễn ra chiến dịch bảo vệ thành cổ trong suốt 81 ngày đêm khốc liệt. Vào ngày 14 âm lịch hàng tháng hay vào các dịp lễ lớn của Quảng Trị nói riêng và các nước nói chung mọi người lại đến đây để thả đèn. Những chiếc đèn hoa đăng rực rỡ như là cách để tri ân và tưởng nhớ đến những người có công với đất nước. Không chỉ là lễ hội thả hoa đăng trên sông Thạch Hãn của người dân nơi đây mà cũng được khách du lịch từ khắp mọi nơi yêu thích tham gia mỗi khi có dịp đến mảnh đất này.
Lễ hội La Vang
Lễ hội La Vang tại Quảng Trị là một lễ hội lớn và độc đáo của người Công giáo Quảng Trị. Lễ hội thường tổ chức vào ngày 15 tháng 8 dương lịch hàng năm.Tục truyền, bắt đầu từ năm 1864 đã có tới 30 giáo dân Cổ Vưu tổ chức hành hương La Vang và các cuộc hành hương như thế đã diễn ra hàng năm với số người càng ngày càng đông, đã biến cuộc hàng hương La Vang cấp giáo xứ (Cổ Vưu) được nâng lên thành giáo hạt (Dinh Cát).
Sau khi dựng nhà thờ ngói, cứ đến ngày 15 tháng 8 dương lịch hàng năm tại La Vang lại tổ chức lễ hội hành hương, gọi là “Kiệu“. Cứ ba năm lại có một “Kiệu” lớn, còn được gọi là “Đại hội La Vang“. Năm chẵn sẽ tổ chức “kiệu” hơn năm lẻ, và cứ ba năm lại tổ chức một “kiệu đại hội”.
Người hành hương đến đây có thể mua đã lá cây vằng, là một lá cây dùng để nấu lấy nước uống, có tác dụng thanh lọc, mát, rất tốt cho người phụ nữ mới sinh nở. Ngoài ra, khách hành hương còn được xin ơn lành mà người Công giáo tin rằng Đức bà sẽ ban cho họ được như ý.
Sao một thời gian lễ hội này bị gián đoạn, từ năm 1990, chính quyền địa phương đã cho phép người dân hành lễ trở lại. La Vang đã trở thành thánh địa hành hương quan trọng bậc nhất của những người theo Công giáo Việt Nam. Hàng năm, có đến hơn nửa triệu người lại về đây hành hương.
Lễ hội đêm Thành Cổ – Quảng Trị
Lễ hội đêm Thành Cổ – Quảng Trị gắn với khu di tích Thành Cổ Quảng Trị nhằm tưởng niệm những người con nước Việt đã ngã xuống trên mảnh đất Thành Cổ. Tôn vinh chiến công hiển hách của quân và dân cả nước trong cuộc chiến 81 ngày đêm chống phản kích và tái chiếm của địch. Đồng thời giới thiệu cho du khách những nét văn hoá tiêu biểu của Thành Cổ, một trung tâm chính trị văn hoá, thời Nguyễn ở tỉnh Quảng Trị…
Phần lễ: Lễ tưởng niệm tại tượng đài Thành Cổ, kết hợp với kỷ niệm ngày giải phóng thị xã Quảng Trị.
- Thả hoa đèn trên sông Thạch Hãn.
- Lễ dâng hương ở các hương án.
- Lễ cầu siêu chung cho các vong linh đã mất.
Phần hội: Các hoạt động giao lưu, toạ đàm dành cho cựu chiến binh Thành Cổ. Các hoạt động văn hoá thể thao, du lịch tôn vinh và quảng bá văn hoá truyền thống.
Lễ hội đêm Thành Cổ thường được tổ chức vào ngày và đêm 1/5 tại thị xã Quảng Trị. Và lễ được tổ chức định kỳ 5 năm một lần vào dịp năm chẵn và năm tròn ngày giải phóng Quảng Trị (1/5/1972).
Lễ hội tại Đông Hà là một bức tranh văn hóa đa sắc màu, phản ánh đời sống tinh thần phong phú và những giá trị truyền thống tốt đẹp của người dân nơi đây. Mỗi lễ hội mang một nét đẹp riêng, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo cho vùng đất Quảng Trị. Ngày nay, với sự phát triển của du lịch, các lễ hội ở Đông Hà ngày càng được quan tâm và thu hút đông đảo du khách đến tham gia. Đây là cơ hội để quảng bá hình ảnh du lịch của địa phương, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống.