Tết đến xuân về, không khí rộn ràng bao trùm khắp nơi. Và món ăn không thể thiếu trên mâm cỗ ngày Tết chính là bánh chưng, bánh tét. Bạn muốn tự tay làm những chiếc bánh thơm ngon, đậm đà hương vị truyền thống để chiêu đãi gia đình? Hãy cùng khám phá ngay công thức làm bánh chưng, bánh tét chi tiết dưới đây nhé!
Cách làm bánh chưng
Bánh chưng xanh dẻo, thơm ngon, đậm đà hương vị ngày Tết là món ăn mang đậm bản sắc văn hóa Việt, là biểu tượng của sự sum vầy, đoàn kết của gia đình. Hãy xem ngay công thức làm món bánh ý nghĩa này ngay dưới đây:
Chuẩn bị nguyên liệu
- Gạo nếp: 650 gram
- Thịt ba chỉ: 300 gram
- Đậu xanh tách vỏ: 400 gram
- Lá chuối hoặc lá dong (số lượng tùy chọn)
- Gia vị nêm nếm: đường, muối, tiêu, hạt nêm,…
- Dây lạc để buộc bánh
- Tip chọn gạo nếp ngon: Chọn loại nếp cái hoa vàng, hạt tròn ngắn, trắng bóng, mẩy căng, vốc lên ngửi thấy hương gạo thơm là loại chất lượng.
Sơ chế nguyên liệu
Đỗ xanh: Vo đỗ thật kĩ tới khi nước trong sau đó ngâm qua đêm hoặc nấu chín. Sau đó trộn đậu với một ít muối và tiêu.
Thịt lợn: Thịt rửa sạch, để ráo. Ướp thịt với muối và tiêu hạt giã dập khoảng 30 phút.
Dây buộc bánh: Ngâm lạt trong nước vài tiếng để lạt mềm, dễ buộc.
Gạo nếp: Đổ nếp ra rổ rồi trộn đều với ít muối.
Chọn lá dong không non quá, không già quá. Ngâm lá dong trong nước một vài tiếng để làm sạch bụi và cát. Rửa sạch lá lần nữa rồi lau khô bằng khăn. Tước gân lá.
Vo gạo nếp tới khi nước trong, sau đó ngâm khoảng 3-4 tiếng. Nếu bạn muốn bánh chưng có màu xanh từ trong ra ngoài thì có thể nhuộm màu gạo bằng màu lấy từ lá nghệ, rau ngót, lá nếp (lá dứa), cải bó xôi,….
Gói bánh chưng
Để gói bánh chưng đẹp hơn, bạn nên chuẩn bị cho mình một chiếc khung hình vuông để làm khuôn.
Tiếp theo, bạn xếp 4 lá dong. Xếp lá bằng cách gấp mép dưới lên, gấp mép bên trái qua để tạo đường nếp cho lá. Tiến hành thao tác tương tự cho 3 miếng lá còn lại. Sau đó đặt 4 lá xuống dưới khuôn rồi đổ nếp lên.
Bạn rải đều nếp ở 4 góc khuôn và để lõm ở giữa. Cho đậu xanh vào đó rồi để thịt lên rồi lại đến đậu xanh. Tiếp theo, bạn rải nếp lên phủ lại, cố gắng làm sao để lượng nếp và đậu xanh ở trên và dưới đồng đều nhau.
Cuối cùng, bạn gói bánh và dùng dây buộc lại. Bạn cũng nên nhớ không buộc quá chặt vì trong quá trình nấu trong nồi bánh sẽ còn nở ra nữa.
Luộc bánh chưng
Đặt bánh vào nồi lớn và đổ nước ngập bánh. Thời gian để luộc một chiếc bánh cỡ nhỏ là khoảng 5 tiếng, với chiếc bánh lớn thì sẽ cần nhiều thời gian hơn.
Còn nếu dùng nồi áp suất, thời gian luộc của bạn sẽ rút ngắn xuống bớt, chỉ còn 1 tiếng. Bạn cũng cần chuẩn bị thêm một nồi nước sôi để khi nước trong nồi luộc cạn thì châm thêm nước vào kịp thời. Khi luộc bánh được nửa thời gian thì trở bánh lại, thay nước mới. Nếu khonh bánh sẽ bị sống, không chín đều.
Sau khi bánh chín thì vớt ra rồi cho ngay vào nồi nước lạnh ngâm trong 20 phút. Sau đó để bánh ráo nước rồi dùng vật hơi nặng đè lên bánh để ép nước ra, giúp bánh chưng không bị nhão và bảo quản được lâu hơn. Ép trong vòng 5 – 8 tiếng là được.
Trình bày thành phẩm
Sau khi bánh chín, bạn hãy lấy bánh ra khỏi nồi và ngâm trong nước lạnh khoảng 20 phút để bánh nguội nhanh hơn, tránh bị nứt vỡ. Tiếp theo dùng đồ nặng đè lên để ép nước ra khỏi bánh, giúp bánh ráo, ngon và giữ được lâu hơn. Chờ khoảng 5-8 tiếng là bạn đã làm xong chiếc bánh chưng thơm ngon đậm đà rồi đấy.
Lưu ý:
- Trong suốt thời gian luộc bánh, bạn cần phải chú ý đến các điều sau thì bánh mới ngon và không bị biến dạng, bục nát.
- Trước khi xếp bánh chưng vào nồi, bạn cần xếp một lớp cuống lá dong bên dưới để bánh không bị cháy và dính đáy nồi.
- Xếp bánh thành các tầng chồng lên nhau ngay ngắn và chặt để bánh được giữ cố định, phòng khi nước sôi có lực đẩy khiến bánh bị xô đẩy sẽ bị vỡ.
- Sau khi nồi bánh chưng đã sôi, bạn giảm lửa (đối với nồi luộc bếp than, bếp củi) hoặc giảm nhiệt độ (đối với nồi luộc bánh chưng bằng điện). Chỉ để lửa liu riu trong suốt quá trình luộc bánh chưng.
Cách làm bánh tét
Bánh tét được biết đến với hình trụ dài, được gói trong lá chuối, vỏ bánh được làm từ gạo nếp dẻo thơm, sau đó dùng dây lạt quấn chặt để cố định. Thông thường, bánh có hai loại nhân: nhân mặn được gói từ đậu xanh thịt mỡ và nhân ngọt được gói cùng với chuối. Khi ăn, người ta thường mở bánh ra và dùng chính dây lạt gói bánh để cắt, người ta gọi đó là tét bánh nên cái tên bánh tét từ đó được ra đời.
Chuẩn bị nguyên liệu
- 400g gạo nếp ngon
- 200g đậu xanh không vỏ
- 1 bó lạt tre
- 100g thịt heo ba chỉ
- 1 bó lá chuối tươi (chọn lá còn tươi, tàu lá dài, không bị gập nát)
Muối, hạt nêm, tiêu xay - Lá dứa ( xay lấy nước làm màu xanh cho bánh )
- Gia vị: muối, hạt nêm, tiêu xay
- Cách chọn mua nguyên liệu tươi ngon cho bánh tét
Chọn mua gạo nếp
- Bạn nên chọn mua loại nếp có hạt to, trong, có màu trắng hạt và không bị giã nát
- Nên mua nếp mới được xay xong, khi ngửi có mùi tự nhiên của gạo nếp
- Không nên mua loại gạo nếp bị xay xát kĩ vì sẽ làm mất rất nhiều dưỡng chất trong gạo
- Tránh mua những loại nếp có màu sắc lạ hoặc có mùi ẩm mốc do đã để lâu
Chọn mua thịt heo ba chỉ
- Để cho một đòn bánh ngon thì bạn nên chọn mua mỡ và thịt có tỉ lệ không quá chênh lệch nhau, lớp mỡ dày từ 1,5 cm – 2 cm, phần thịt nạc sẽ dính chặt vào phần thịt mỡ. để bánh tét có độ ngon nhất thì bạn nên chọn phần mỡ nhiều hơn nạt một xíu nhé.
- Chú ý quan sát màu sắc của miếng thịt heo, thịt ba chỉ ngon nhờ có lớp da bên ngoài khô, màu trắng hồng, mềm mại. sau khi cắt thịt ra sẽ có màu hồng tươi, thớ thịt chắc. lớp mỡ xen giữa thịt có màu trắng sáng
- Dùng ngón tay ấn vào thịt, nếu vết lõm trên miếng thịt nhanh chóng trở về trạng thái ban đầu thì đó là một miếng thịt ngon
- Không mua thịt khi có mùi lạ hoặc màu sắc màu đỏ thẫm
Chọn mua đậu xanh ngon
- Bạn có thể sử dụng hai loại đậu xanh cà vỏ hay còn nguyên vỏ đều được
- Nếu bạn chọn đậu xanh còn nguyên vỏ, cần lưu ý chọn các hạt đậu xanh có lớp vỏ căng bóng, mẩy đều nhau, đậu không bị sâu hay lép
- Nếu bạn chọn hạt đậu xanh cà vỏ, bạn nên chọn loại có màu vàng đẹp, các hạt đậu nửa chắc, không bị sâu mọt, có mùi thơm của đậu
Hướng dẫn cách làm bánh tét ngon tại nhà
Bước 1: Xử lý gạo nếp
- Đầu tiên, bạn vo sạch gạo nếp cái hoa vàng, cho vào âu lớn ngâm trong nước khoảng 8 tiếng cho gạo nở mềm. Sau đó, bạn vớt gạo nếp ra rổ để ráo nước, rắc thêm 4g muối xóc đều. Đây là mẹo đơn giản trong cách làm bánh tét có thể giúp gạo nếp thấm vị, bánh khi nấu chín cũng sẽ đậm đà hơn.
Bước 2: Xử lý đậu xanh
- Tiếp đó, bạn đãi sạch vỏ đậu xanh, ngâm trong âu nước khoảng 4 tiếng để đậu xanh nở mềm. Sau thời gian đó, bạn vớt đậu xanh ra rổ, để ráo nước, cho thêm 4g muối vào cùng, xóc đều.
Bước 3: Xử lý lạt tre và lá chuối
- Kế đến, bạn đem lạt tre ngâm trong nước khoảng 8 tiếng cho mềm. Sau đó, bạn xé lạt tre thành những sợi dài, có chiều ngang 0,5cm.
- Tiếp theo, bạn rửa lá chuối, tước bỏ phần sống lưng lá, chia lá chuối thành những miếng dài khoảng 60cm, cuốn lại thành cuộn nhỏ. Lưu ý, bạn cần nhẹ tay để không làm lá chuối bị rách.
- Bắc một nồi nước có 1 muỗng cà phê muối lên bếp đun sôi, bạn cho lá chuối vào chần sơ qua rồi vớt ra ngay. Làm như vậy, lá chuối sẽ mềm, khi thực hiện cách gói bánh tét cũng sẽ dễ dàng hơn.
Bước 4: Xử lý thịt ba chỉ
- Kế tiếp, bạn rửa sạch, cắt thịt ba chỉ thành những miếng dài (khoảng 10 – 12cm) có chiều ngang 2cm.
- Cách làm bánh tét nhân thịt ngon là cho thịt vào trong tô lớn, thêm 4g hạt nêm, 1g hạt tiêu, trộn đều và ướp trong khoảng 30 phút.
Gói bánh tét
Đầu tiên, trải lá chuối lên một mặt phẳng đủ lớn như khay, mâm hoặc mặt bàn sạch. Xếp 2 miếng lá chuối cạnh nhau và 1 miếng ở giữa.
Tiếp đến, cho 200gr gạo nếp vào giữa lá chuối và dàn mỏng theo chiều ngang và cho thêm 100gr đậu xanh lên phía trên nếp. Kế đó, đặt 1 miếng ba chỉ lên phía trên đậu xanh để làm nhân và phủ thêm 1 lớp đậu xanh 100gr cùng với lớp gạo nếp 200gr.
Sau đó, gói lớp lá chuối ở giữa để cố định dáng nhân, tiếp theo dùng 2 miếng lá chuối bên ngoài cuộn chặt lại và gấp 2 bên mép để tạo thành một chiếc bánh tét nhân thịt hoàn chỉnh. Lưu ý, các thao tác cuộn lá, gấp mép cần phải thật chắc tay để bánh được chặt và đẹp.
Cuối cùng, dùng lạt buộc cố định bánh theo chiều ngang và chiều dọc là hoàn thành món bánh truyền thống của ngày Tết.
Luộc bánh tét
Cuối cùng, bạn xếp lá chuối vào đáy nồi lớn rồi lần lượt đặt bánh (theo chiều dọc) vào cùng. Đổ nước ngập bánh, bạn tiến hành luộc liên tục trong suốt 8 tiếng để bánh chín mềm
Cách nấu bánh tét đảm bảo chín đều là khi nước trong nồi sôi, hạ lửa rồi luộc bánh với lửa vừa. Sau thời gian luộc vớt bánh ra ngoài để ráo nước và nguội dần.
Mẹo Luộc bánh giúp mềm, dẻo, xanh bắt mắt
- Khi nấu được 1,5 – 2 tiếng, vớt bánh ra ngoài trở ngược đầu bánh đến lúc bánh chín
- Chú ý châm nước để nồi không bị cạn và khét
- Sau khi luộc chín vớt bánh ra ngoài rửa với nước rồi dùng tay lăn bánh để bánh được đẹp mắt.
Mẹo bảo quản bánh tét
- Bánh tét là món ăn truyền thống trong dịp Tết cổ truyền, tuy nhiên, chúng rất dễ bị ôi thiu nếu không được bảo quản đúng cách. Đừng lo, siêu thị GO! & Big C sẽ mách bạn cách bảo quản bánh tét lâu ngày với các mẹo đơn giản sau:
- Bánh tét sau khi vớt còn nóng bạn nên treo ở nơi thoáng mát và chờ cho bánh nguội
- Không cho bánh vào tủ hoặc túi kín để tránh bánh bị hầm hơi và mau hư
- Bánh tét có thể bảo quản 2-3 ngày nếu bạn treo ở nơi thoáng mát và sẽ lâu hơn nếu bạn cho bánh vào tủ lạnh, khi dùng thì chiên hoặc hấp lại
- Nếu muốn bảo quản bánh tét lâu hơn bạn có thể cho bánh lên ngăn đá và rã đông ở nhiệt độ thường trước khi dùng. Với cách này, bánh tét sẽ được bảo quản khoảng 15 ngày
Ngoài ra, một trong những cách hiệu quả nhất để bảo quản bánh tét chính là hút chân không cho bánh. Cách này sẽ giúp bánh dùng được lâu nhất có thể và hạn chế tối đa sự xâm nhập của vi khuẩn
Với công thức chi tiết và những mẹo nhỏ mà chúng ta vừa chia sẻ, bạn hoàn toàn có thể tự tay làm ra những chiếc bánh chưng, bánh tét thơm ngon, đậm đà hương vị truyền thống. Chúc bạn thành công và có một cái Tết thật ấm áp bên gia đình!